เซลล์ต้นกำเนิด (Stem Cell)

เซลล์ต้นกำเนิดคืออะไร

เซลล์ต้นกำเนิด (Stem Cell) คือเซลล์ที่ยังไม่พัฒนาไปเป็นเซลล์เฉพาะทางอย่างสมบูรณ์ จึงมีความสามารถในการแบ่งตัวและเปลี่ยนแปลงไปเป็นเซลล์ของเนื้อเยื่อต่างๆ เช่น สมอง ผิวหนัง กระดูกอ่อน กระดูก เส้นประสาท และกล้ามเนื้อ

ลักษณะเด่นของเซลล์ต้นกำเนิด

Homing Effect: ความสามารถในการระบุตำแหน่งและซ่อมแซมส่วนที่เสียหายภายในร่างกาย

Self-Renewal: ความสามารถในการแบ่งตัวและเพิ่มจำนวนโดยยังคงคุณสมบัติและรูปร่างเดิมไว้

Multipotential: ความสามารถในการพัฒนาเป็นเนื้อเยื่อหรืออวัยวะต่างๆ เช่น หัวใจ กระดูก เส้นประสาท ผิวหนัง และตับ

ประเภทของเซลล์ต้นกำเนิด

Embryonic Stem Cell: เซลล์ต้นกำเนิดจากตัวอ่อนที่มีอายุไม่เกิน 14 วัน ซึ่งสามารถพัฒนาเป็นเซลล์เนื้อเยื่อได้หลากหลายชนิด

Adult Stem Cell: เซลล์ต้นกำเนิดที่พบในเนื้อเยื่อส่วนต่างๆ ของร่างกายมนุษย์ เช่น ไขกระดูก ไขมัน และเลือดจากสายสะดือ

Induced Pluripotent Stem Cell: เซลล์ต้นกำเนิดที่ถูกสร้างขึ้นจากการปรับแต่งยีนของเซลล์ร่างกายที่โตเต็มที่แล้ว เพื่อให้ย้อนกลับมาสู่สถานะที่สามารถเปลี่ยนแปลงเป็นเซลล์ชนิดต่างๆ ได้

ประโยชน์ของเซลล์ต้นกำเนิดจากไขมัน (Adipose-derived stem cells)

เป็นแหล่งที่สามารถเก็บและแยกเซลล์ต้นกำเนิดชนิดผู้ใหญ่ได้ง่ายและมีปริมาณมาก ทั้งยังมีอัตราการเติบโตที่คงที่และมีศักยภาพในการเปลี่ยนแปลงไปเป็นเซลล์ชนิดต่างๆ ได้เกือบทุกประเภท การใช้เซลล์จากร่างกายตนเอง (Autologous) ยังช่วยลดโอกาสการเกิดปฏิกิริยาต่อต้านของภูมิคุ้มกัน ทำให้มีความปลอดภัยสูง นอกจากนี้ การฉีดเซลล์ต้นกำเนิดเข้าทางหลอดเลือดดำยังช่วยให้เซลล์เดินทางไปถึงเนื้อเยื่อที่เสียหายในส่วนต่างๆ ของร่างกายได้ดีขึ้น